İhlâs sûresi ve tevhid mertebeleri- 1
İhlâs
sûresi ve | (...) Yaprak Üstü Hat nedir ve çeşitleri
Yılın belli |
tevhid mertebeleri- 1
Yaşar Bey: “1- İhlâs
Sûresinin fazileti | bir zamanında toplanarak özel bir konservasyon işleminden geçen yapraklar bir |
| ve nüzul sebebi nedir? Yirmi Sekizinci Lem’a’da yapılan
İhlâs Sûresinin | yıl süreyle bekletildikten sonra kullanılır. Kavak ve kestane yaprakları tercih |
| üçüncü âyetinin tefsirini izah eder misiniz? 2-Sözlerde İhlas
Sûresinin ispat | edilir. Kağıt gibi aherleme işlemine tabi tutulan yaprağın üzerine uygulanan |
ettiği altı tevhid mertebeleri nelerdir?”
Kur’ân-ı Kerim’in 112.
Sûresi olan | hat kompozisyonunda özel olarak sanatçı tarafından imal edilen is mürekkebi |
İhlâs Sûresi Allah’ın birliğini eşi ve benzeri olmadığını
ve hiçbir | kullanılır.
Yaprak islam Tasavvufu'nun evrenin birliği temasını ifade eden bir |
şeye benzemediğini konu alır tevhidi en halis biçimde
ilân eder | semboldür. Evrenin makro özelliklerinin insanın iç dünyasında var olması gibi |
| ve vahdaniyeti en güzel sûrette beyan eder. Sûrenin
meâli şöyledir: | yaprak da ağacın ve dolayısıyla tüm doğanın döngüsünü ve ruhundan |
“De ki: O Allah birdir. Allah Sameddir. O
doğurmamış ve | bir parçayı bünyesinde taşır. Onun üzerine yazılan hat evrenle bütünleşir.
Bu |
doğurulmamıştır. Onun hiçbir dengi yoktur.”1
Peygamber Efendimiz (asm)
İhlâs Sûresinin | sanatın ortaya çıkmasında yaprak formunun sembolik kalp şekli ile olan |
| Kur’ân’ın üçte birine denk olduğunu müjdelemiştir. Nitekim Ebû
Saîd el-Hudrî | benzerliği büyük rol oynar. Tüm bu felsefi açılımın insanla ve |
| (ra) bildirmiştir ki: Resûlullah Efendimiz (asm): “Hayatım kudret
elinde bulunan | onun inanç sistemleri ile olan direk bağlantısı bu form aracılığı |
Allah’a yemin ederim ki İhlâs Sûresini okumak Kur’ân’ın
üçte birine | ile başlar.
Yaprak üzerine hat uygulamaları Türk Sanatı'nın İslam Sanatı'na |
denktir”2 buyurmuştur.
Yine Ebû Saîd el-Hudrî (ra) bildirmiştir:
Resûlullah Efendimiz | yaptığı en büyük katkılardandır. Uygulamaları tekli üçlü beşli yedili dokuzlu |
(asm):
“Ashabım Kur’ân’ın üçte birisini bir gecede okumak
size güçlük | ve onbirli gibi çeşitli kompozisyonlarda olabilmekle birlikte sadeliği ve anlatım |
verir mi?” buyurdu. Bu teklif ashaba güç gelmişti.
“Ya Resûlallah! | gücü ile tekli kompozisyonları en çok tercih edilenleridir.
 
__________________________________________________ |
Bizim hangimizin buna gücü yetişir?” dediler.
Peygamber Efendimiz
(asm):
“Allahü’l-Vâhidü’s-Samed | __________ _____

Aman Mürüvvet
Hat Sanatçısı : Ahmet Zeki Yavaş
Süsleme Özelliği |
Sûresi Kur’ân’ın üçte biridir” buyurdu.3
Bu hadislerin tefsirini
yapan Üstad | :
Açıklama : Hat'ta Altın Yazı Kullanılmıştır. Kurutulmuş Kavak Yaprağı

Subhanallah |
Bedîüzzaman Hazretleri Kur’ân’ın her bir harfinin bir çekirdek
hükmünde bir |
Hat Sanatçısı : Ahmet Zeki Yavaş
Süsleme Özelliği : Kenarı Ebrulu
Açıklama |
| hasene olduğunu; İhlâs Sûresinin Besmele ile beraber altmış
dokuz harfinin | : Hat'ta Altın Yazı Kullanılmıştır. Kurutulmuş Kavak Yaprağı
(...) ece |
| her birisinin ise katlamalı sevabıyla birlikte bin beş
yüz sevap | kafirlerden oldu »(Bakara 34) . Hz. Adem 40 yasinda Firdevs |
değerinde bulunduğundan Kur’ân-ı Hakîm’in üç yüz bin altı
yüz yirmi | adindaki Cennet'e ***ürüldü. Cennet'de yahut daha önce Mekke disinda uyurken |
| harfinin üçte birisine denk bir sevap kazandırdığını kaydeder.
Üstad Hazretleri | sol kaburga kemiginden Hz. Havva yaratildi. Allahü teala onlari birbirine |
| bu sırrı şöyle açıklar: İçine bin tane mısır
ekilmiş bir | nikah etti. Yasak edilen agactan unutarak ve Iblis'in oyununa gelerek |
tarla farz ediyoruz. Hasat zamanında sünbül başına yüzer
mısır tanesi | önce Havva sonra Adem aleyhisselam yedikleri icin Cennetten cikarildilar. Adem |
veren yedi sünbüllü bir mısır bitkisi neticede yedi
yüz mısır | aleyhisselam Hindistan'da Seylan (Ceylon) adasina Havva ise Cidde'ye indirildi. 200 |
| tanesini ürün olarak vermiş olmaktadır. Oysa kökte tek
bir çekirdek | sene aglayip yalvardiktan sonra tövbe ve dualari kabul olup |
bulunmaktaydı. İşte bir tek mısırın yedi yüz mısırı
netice verdiğini | hacca gitmesi emr olundu: «Sonra Rabbi onu seckin kildi; tevbesini |
gördükten sonra; kökteki tek çekirdek için bütün tarlaya
atılan mısır | kabul etti ve dogru yola yöneltti »(Ta'ha 122) . Arafat |
| çekirdeklerinin üçte birine denk bir berekete sahip olduğu
rahatlıkla söylenebilmektedir. | ovasinda Havva ile bulustu. Kabe'yi insaa etti.
Hz. Adem her |
Demek İhlâs Sûresindeki sevap ve feyiz bereketini müjdeleyen
hadis-i şerif—hâşâ—hiç | sene hac yapardi. Arafat meydaninda veya baska meydanda kiyamete |
mübalağa içermediği gibi gayet makul mânâlı ve hakikatlı
bir esasa | kadar gelecek cocuklari belinden zerreler halinde cikarildi. «Ben sizin Rabbiniz |
işaret buyurmuş bulunmaktadır.4
Bu sûrenin nüzûl sebebine gelince;
bilindiği gibi | degil miyim ?» diye soruldu. Hepsi «Evet » dedi. Sonra |
| Hazret-i İsa’nın (as) tevhid dînini bozan Hıristiyanlar Hazret-i
İsâ’ya (as) | hepsi zerreler haline gelip beline girdiler. Yahud belinden yalniz kendi |
Ulûhiyet izâfe etmişlerdi. Rivayete göre bu sûre bir
grup Hıristiyan’ın | cocuklari cikti. Sonra Sam'a geldiler. Burada cocuklari oldu. Neslinden 40.000 |
| Yahudi’nin ve şirk ehlinin gelerek Resûlullah Efendimiz’e (asm):
“Rabb’ini bize | kisiyi gördü. 1500 yasinda iken cocuklarina peygamber oldu. Cocuklari cesitli |
| tarif et; hangi şeydendir? Cevheri nedir? Mahiyeti nasıldır?
Mahlûkatı O | dillerde konustu. Cebrail aleyhisselam 12 kere geldi. Oruc her gün |
yarattı; Peki O’nu kim yarattı?” gibi Ulûhiyet sıfatları
hakkında muhtelif | bir vakit namaz ve gusül abdesti emredildi. Kendisine kitap verilip |
sorular sormaları üzerine onlara bir cevap olarak nazil
olmuştur. Resûlullah | fizik kimya tip eczacilik matematik bilgileri ögretildi. Süryani Ibrani ve |
Efendimiz (asm) onlara: “Rabb’im eşyanın Hâlık’ıdır” buyurdu. Bunun
üzerine: “Kul | Arabi diller ile kerpic üstüne cok kitap yazildi. Bir rivayete |
| Hüve’llahü Ehad” (De ki: O Allah birdir) Sûresi
indi. Onlar: | göre 2000 yasinda iken Cuma günü vefat etti. Hz.Havva 40 |
“O bir sen de birsin!” dediler. Peygamber Efendimiz
(asm): “O | sene sonra vefat etti. Kabirlerinin Kudüs'de veya Mina da Mescid-i |
| hiçbir şeye benzemez” buyurdu. Onlar: “Bize sıfatını artır”
dediler. Peygamber | Hif'de veya Arafat'da oldugu rivayetleri vardir.
Habil ile Kabil
Habil |
| Efendimiz (asm): “Allahü’s-Samed.” (Allah Sameddir) buyurdu. Onlar: “Samed
nedir?” dediler. | ile Kabil Hz.Adem'in ogullarindan ikisidir. Habil'in Allah'a yaptigi kurban'in kabul |
Peygamber Efendimiz (asm): “Hiçbir şeye muhtaç olmayan her
yaratığın Kendisine | edildigi ve kendi kurbanin Allah tarafindan kabul edilmedigi icin Kabil |
| muhtaç olduğu Zât” buyurdu. Onlar: “Artır” dediler. Allah
Resûlü (asm): | Habil'i öldürür ve böylece dünyada ilk kâtil olma makamina mazhar |
“Lem yelid ve lem yûled” (Yani Meryem gibi
doğurmuş olmadığı | olur. Sonra bir kargadan görüp Habil'i yerin altina gömdü. Allahü |
gibi İsa (asm) gibi doğurulmuş da değil) buyurdu.5
Üstad Bedîüzzaman | teala Kur'an-i Kerimde mealen buyuruyor ki : « Allah nezdinde |
Hazretleri bu sûrede geçen “O doğurmamıştır ve doğrulmamıştır”
âyetinin gayet | Isa'nin durumu Adem'in durumu gibidir. Allah onu topraktan yaratti. Sonra |
açık bir üslûpta gelişinin mânâsının Hıristiyanlığın teslis inancına
bir reddiye | ona «OL !» dedi ve oluverdi »(Al-i Imran 59) . |
olarak “Doğuran ve doğurulmuş olanların” ilâh olamayacağını beyan
etmek Hazret-i | Burada deginilen durum Hz.Isa'nin ve Hz. Adem'in babasiz dünyaya gelmeleridir |
İsa’ya (as) Hazret-i Üzeyir’e (as) Melâiaaae Yıldızlara ve
hak olmayan | (M.K.). Peygamberimiz Muhammed (S.A.V.) Hz. Adem hakkinda : « Allahü |
| mabudlara ibadet etmekten sakındırmak ve Cenâb-ı Hakk’ın “Ezelî
ve Ebedî” | teala Adem'i (aleyhisselam) yeryüzünün her tarafindan aldirdigi topraktan yaratti. Bu |
olduğunu zihinlere nakşetmek olduğunu kaydeder. Yine Bedîüzzaman’a göre
mânâsı gayet | sebeple zürriyetinden siyah beyaz esmer kirmizi renkte olanlar oldugu gibi |
açık olan “Ben onlardan bir rızk istemiyorum. Beni
doyurmalarını da | bazilari da bu renklerin arasindadir. Bazisi yumusak bazisi sert bazisi |
istemiyorum”6 âyeti de “Rızka muhtaç olan ve yedirilen
mahlûkat mabudiyete | halis ve temiz oldu » (Hadis-i serif Müsned-i Ahmed bin |
lâyık değildirler” mânâsındadır.7
Doğan doğurulan yiyen yedirilen rızka
muhtaç olan | Hanbel) buyurmustur.
Hz. Adem 5 seyi ile bahtiyar olmustur:
1) |
ve ihtiyaçlara mahkûm olan nice aciz varlıkların “mabut”
haline getirilmesi | Hatasini itiraf etmek
2) Pismanlik duymak
3) Nefsini kötülemek
4) |
ilâhlaştırılması ve putlaştırılması üzerine insan dimağına inen bir
Allah kelâmı | Tevbeye devam etmek
5) Rahmetten ümidini kesmemek
Iblis de 5 |
olan Kur’ân’ın Allah’ın sıfatlarından bahsederken insanların anlayacağı biçimde
Allah’ın doğurmadığını | seyden bedbaht olmustur:
1) Günahini ikrar (saklamadan söylemek) etmemek
2) |
doğurulmadığını rızka muhtaç olmadığını yemeye mahkûm bulunmadığını nazara
vermesi “veciz | Pismanlik duymamak
3) Kendini kötülememek
4) Kendini kötülemeyip azginligini Allahü |
ve anlaşılır” üslûbuna yakıştığı gibi insanların zihinlerine tenezzül
açısından da | Teala'ya nisbet etmek
5) Rahmetten ümidini kesmek
|
bir rahmet tecellîsi mahiyetindedir.
Dipnotlar: 1- İhlâs Sûresi
112/1-4 2- | |
Buhârî Fedâilü’l-Kur’ân 1770 3- a.g.e. 1771 4- Sözler
s. 312 | |
5- H.D. Kur’ân Dili 9/6272 6- Zâriyât Sûresi
51/57 7- | |
Lem’alar s. 364
| |