Temizlik Takıntısı

Ne Kadar Temizlik? Howard Hudges bir çok garip alışkanlığı	(...) Bebek Bakımı - Bebeğinizin Alt Temizliği Bakımı
olan ve 1976 yılında ölen Amerikalı zengin bir münzeviydi. Bu	♥ Bebek Bakımı - Bebeğinizin Alt Temizliği Bakımı Aslında temizlikle
kişi tüm ısrarlara rağmen tanıdıkları ile hastalık taşırlar düşüncesiyle aylarca	ilgili malzemelerden önce bebek ve erişkin sağlığı için en önemli
hattâ yıllarca diyalog kurmuyordu. Bu mikrop fobisi en sonunda onu	konulardan birini burada hatırlatmakta fayda var. Bebek bakımının en önemli
Beverly Hills'te bir otel odasında inzivaya çekilmeye kadar götürdü. Milyonlar	püf noktalarından biri el yıkamaktır. Sürekli elinizi yıkayın. Altını değiştirmeden
harcayarak yaşadığı bu odada zamanının büyük bir bölümünü eşyalarını kâğıt	önce değiştirdikten sonra emzirmeden veya beslemeden önce dışarıdan gelince kendiniz
mendillere sararak geçiriyordu. Benzerî bir temizlik hastalığı ulemadan Şeyh Ebu	tuvalete gittikten sonra vb. Yapılan araştırmalar sadece el yıkamanın bile
Said Efendi'de görülmekteydi. Şeyh Efendi kimseye elini sürmez sürdürmezdi. Evinde	enfeksiyonları çok büyük oranda azalttığını gösteriyor. Bebeğinizin alt temizliği önemlidir.
banyosu daima yanar ve evinin her yanı günde dokuz defa	Bebek cildi hassas olduğundan kolaylıkla pişik olabilir. Bebeğiniz ve sizin
yıkanır temizlenirdi. Ebu Said Efendi'nin bu durumunu Sadrazam Semiz Ali	için en kolay alt bezi hazır çocuk bezleridir. Hazır bezler
Paşa Kanuni'ye aktardığında padişah onu huzurunda görmek istedi. "O gelmez	çişi bebeğin tenine temas ettirmeden alt tabakaya atarak altının kuru
padişahım. Saraya gelince teşrifat icabı koltuklanacak huzurunuzda saçak öpecek; o	kalmasını sağlar. Bebeğiniz ilk zamanlar neredeyse her emzirmeden sonra anne
bunları yapmaz." diye cevap verdi. Padişah Şeyh Ebu Said Efendi'yi	sütü kakası denilen sarımtırak cıvık dışkıyı yapacağı için bazen günde
görmek için bütün teşrifatı kaldırdı. Neticede Kanuni kendisine: "Allah sizden	sekiz kez altını değiştirmeniz gerekir. O yüzden ilk ay bezlerinden
razı olsun gençleri ilminizin feyzi ile nurlandırıyorsunuz" dedikten sonra Semiz	bolca hazır bulundurun. Aslında kaka yaptıktan sonra en iyisi altını
Ali Paşa'ya dönüp: Şeyh Efendi'nin yevmiyesi kaç akçedir?" diye sordu.	yıkamaktır. Eğer evinizde sürekli ılık su temin edebiliyorsanız altını yıkayın.
Vezir "yüz akçe" diye cevap verince padişah sözlerine şöyle devam	Ancak çok iyi kurulamak ve bir süre havalandırmak gerektiğini aklınızda
etti: "Yüz akçe yetmez. Yüz akçe de benden sabun parası	tutun. Diğer zamanlarda da ıslak pamukla altı silinebilir. Yine altı
ilâve ediniz biraz yüreğindeki vehim ve vesvese çirkefini temizlesin." Bu	kurumadan bezlemeyin. Bez değiştirmek için bir minderinin olması iyidir. Ancak
şahane hareketten sonra Ebu Said Efendi temizlik mevzuundaki bu aşırı	bunun da temizliğini sık sık yapmalısınız. Gezmeye gittiğinizde hazır alt
hassasiyetini terketti. Bu gibi davranışlar bir çok insanın standardı için	silme bezlerinden bebek tenine uygun olanları kullanabilirsiniz. Eğer hazır bebek
mantık dışıdır. Fakat hepimizin içinde az da olsa küçük bir	bezi kullanmıyorsanız altını çok daha sık değiştirmelisiniz. Altını bağlamadan önce
Howard Hudges veya Şeyh Ebu Said Efendi yok mu? Bir	bir krem sürebilirsiniz. (...) erkek adam temizlik,yemek yapar
çok paradoksal fikri savunan bilim adamlarına göre temizlik takıntısı veya	mı? erkek adam eşine yardım eder mi? temizlik..yemek vs vs
endişesi maddî olarak oldukça külfetli olmaktadır. Tahminlere göre büyüme sırasında	vs
kendini kir ve mikroplardan itina ile koruyanların ileride hızlı bir
şekilde astıma ve diğer alerjik hastalıklara yakalanabilecekleri belirtiliyor. Yeni doğan
bebeklerin hepsi müdafaa sisteminin gelişimi sırasında bir çok mikrobun bombardımanına
maruz kalır. Böylece müdafaa sistemi bir çok durumu tanır hâle
gelir devamlı ve şiddetli rahatsızlıklara karşı koyabilmek için vücudun yardım
mekanizması bakımını yapmak için sofistike kimyevî yollar ve özelleşmiş savunma
hücreleri oluştururlar. Bir bebeğin beyin hücreleri hastalıkların zararlı etkilerine maruz
kalmaksızın büyümesinde ve sosyal ilişki eksikliğinde doğru bağlantı kuramaz ve
bebeğin zihnî yeteneği ve konuşma kabiliyeti zayıf kalır. Ergin olduğunda
da doğru zihnî uyarılarında ve duygusallıklarında azalma görülür. Hijyen hipoaaaini
en hararetli savunanlardan biri London College Üniversitesi'nde immünolog olan Graham
Hook'a göre "eğer müdafaa sistemimiz böyle kısır verimsiz bir çevrede
çalışırsa sahip olduğu potansiyelin altında çalışacaktır". Şüphesiz ki ilâçlar ve
aşılar bizi çocuk felci ve tetanoz gibi hastalıklardan korur ve
savunma sistemini harekete geçirir. Ama aşıların çoğu hastalığı tedavi etmesine
karşın alerjilere karşı yanlış tür uyarı sağlar. Aslında bir çok
aşı savunma sisteminin sadece bir bölümünü aşırı bir şekilde uyarmasından
dolayı oldukça kötü sonuçlar doğurabilir. Her ne kadar geleneğe pek
uymasa da bu fikre göre aşırı temizlik bizim için iyi
değil. Bugün Batı dünyasında müdafaa sistemiyle ilgili hastalıkların nasıl gizemli
bir şekilde yayıldığı çok kapsamlı olarak araştırılıyor. Özellikle astım hastalığı
büyük bir hızla yayılıyor. 30 yıl öncesi rakamlarına göre Britanya
ve Avustralya gibi ülkelerde astım hastalığı semptomlarından (belirtilerinden) etkilenenler nüfusun
% 20-30'unu teşkil ediyordu. Birleşik Devletler'de akciğer dokusunu kuvvetlendirici ve
hava yollarını açıcı bir çok ilâca rağmen her yıl 5
bin kişi hayatını kaybetmektedir. Astım sadece savunma sistemini ilgilendiren bir
hastalık olmamasına rağmen bulgular saman nezlesinin ve egzamaların da hastalık
riskini artırabileceği yönünde. Hepsinin en kötüsü de insülüne bağlı diyabet
hastası olan küçük yaştaki çocuklarda da görülmesi. Astım hastalığının ortaya
çıkış sebeplerinden biri de hava kirliliği olarak düşünülüyordu fakat şu
sıra çok da şüphe çekmiyor. Astım atakları akciğerde bulunan partiküllerin
saptırılmış bir savunma reaksiyonu başlatması ile tetiklenir. Fakat bunun anlamı
daha fazla partikül daha fazla veya daha ağır astım atağı
demek değildir. Meselâ Polonya'nın aşırı kirli şehirlerine göre daha temiz
bir havaya sahip Güney İsveç'te astım ve diğer alerjiler oldukça
yaygındır. Londra'da Hijyen ve Tropikal İlâçlar Okulu'nda bir epidemiyolog olan
David Strachan'a göre kendisinden büyük birçok erkek ve kız kardeşi
olan yani büyük ailelerden gelen çocuklarda saman nezlesi çocukluk egzaması
ve astım gelişimi çok az olmaktadır. Strachan'ın iddiasına göre büyük
ve pasaklı kardeşler bir çok enfeksiyonu eve taşırlar ve her
nasılsa bunlar da en küçük kardeşi alerjilere karşı korumaktadır. Son
iki yılda Batı Afrika ülkelerinden Guinea-Bissau'da gençler ve erişkinler üzerinde
yapılan çalışmada 1979'da ülaaai kasıp kavuran kızamık salgını sırasında kızamığa
yakalananların günümüzde alerjilere yakalanma riski hastalıktan kaçanlara göre % 50
azalmıştır. Japonya'da okul çağındaki bütün çocuklara BCG aşısı yapılıyor. BCG
aşısı ineklerde tüberküloza (verem) sebep olan bakterinin zayıflatılmış versiyonunu içeriyor.
İnsanda ise bağışıklığın sağlanması için % 60 oranında verilmelidir. Bağışıklık
kazanmış çocuklar alerjilere ve astıma üç kez daha az yakalanıyorlar.
Diğer yapılan bir çalışmaya göre ise alerjiler olsa bile daha
az ve hafif atlatılıyordu. Charlotswille Virginia Üniversitesi'nde astım uzmanı olan
Thomas Platts Mills ise Amerika'nın iç kesimlerinde bulunan şehirlerde yaşayan
çocukların bir çok enfeksiyonla hayatlarının erken döneminde karşılaştığını ve yüksek
sıradışı bir astım riskinin olmadığını belirtiyor. D. Strachan'a göre insanlar
üzerinde yapılan çalışmalar göstermiştir ki hayatın belli döneminde geçirilen enfeksiyonlar
aslında ileride karşılaşılabilinecek alerjik hassasiyeti engelliyor. Geçtiğimiz birkaç yılda immünologlar
Th (T lenfosit) denen savunma hücrelerini keşfettiler. Müdafaa sistemi düzgün
bir biçimde çalıştığı zaman Th1 (T yardımcı hücre1) hücreleri sitokin
denen haberci kuryeleri göndererek enfekte olmuş hücreleri bakteri veya virüsleri
yokederler. Th2 (T yardımcı hücre2) hücreleri sitokinleri tamamen farklı operasyonlar
için kullanır. Savunma sistemi güç dengesindeki duruma bağlı olarak iki
farklı hücresel ajandan birini seçer (Thl veya Th2). Bu iki
farklı hücresel ajandan hangisinin daha baskın duruma geçeceği ise; çocukluğumuzda
hattâ bebekliğimizin ilk birkaç ayında ne kadar bakteri ve virüsle
karşılaşacağımıza bağlıdır. Bebekler son derece merhametli bir çevrede dünyaya gözlerini
açar. Th hücrelerinin çoğu tecrübesizdir şimdi immünologlar bebeklerin ilk aylarında
karşı karşıya kaldıkları enfekte edici elemanlara karşı Th hücrelerinin Thl'e
doğru mu yoksa Th2'ye doğru mu olgunlaştığı konusunda araştırma yapıyorlar.
Sonuçlara göre tecrübesiz Th hücreleri vücut virüs ve bakteri atağı
altında iken müdafaa sistemi IL12 (interleukin12 savunma sistemi ve kemik
iliği hücreleri üzerine etkili protein yapısında bir tür aracı molekül)
ve birtakım kimyasallar etkisiyle Thl hücrelerine çevrilir. Bebeklerde de bakteri
ve virüs atağı oldukça fazla olduğundan dengenin Thl yönüne kaymasını
sağlar. Günümüzde hijyen hipoaaaini savunanlar aşırı temiz (ultraclean) bir yaşamın
savunma sistemine zarar verebileceği konusunda mümkün mekanizmayı ortaya çıkarmaya çalışıyorlar.
Bir sonraki hedefleri ise nasıl bir hijyenin bizim için zararlı
olduğunu tam olarak ortaya çıkarmak. Çocukluk enfeksiyonları sadece hikâyenin bir
kısmı; sorumluluğun diğer yarısı da insan vücudunda yaşayan ve değişken
olan mikroplar. London College Üniversitesi'nde bakteriyolog olan John Stanford Hook;
kirliliğin çok özel bakteri içeriğinin olduğunu ve bunların da aramızdaki
pasaklıları; astım saman nezlesi ve diğer alerjilere karşı koruduğunu söylemişti.
Mycobakteriler toprakta göletlerde ve akarsularda bulunur ama vücudumuzda bulunmaz. Böylece
değişken çevremizde onlarla sürekli münasebet hâlindeyiz. Gelişmekte olan ülkelerin su
kaynaklarında litre başına bir milyardan fazla mycobakteri olabilmektedir. Batı'da bu
oran suların klorlanması ile önemsiz seviyelere düşmektedir. Mycobakteriler savunma sisteminin
fonksiyonlarını dramatik bir şekilde değişikliğe uğratabilirler. Batı'da insanlar çok az
vakitlerini dış ortamda harcıyor ve çok az kirle haşırneşir oluyorlar
ve bu da onların mycobakterilerle karşılaşma ihtimalini oldukça azaltıyor. Mycobakterilerle
daha az karşılaşılması belki de bu yüksek astım nispetlerini açıklayabilir.
Çünkü iç kesimde yaşayan insanların evlerinde bahçesi olanlar oldukça azdır.
Günümüzde insanlar yaşadıkları ortamı tamamen dış çevreden soyutlamaya ve aşırı
hijyen metotları uygulamaya başlamışlardır. Fakat müdafaa sistemimiz bu soyutlanan dış
çevreye ihtiyaç duymaktadır. "Günlük hayatımızda yeterince bakteri ve virüsle karşılaşmazsak
onları aşılarla vücudumuza almak zorunda kalabiliriz." Hijyen kısmen hayatımızı korusa
da bizi bazı şeylerden mahrum bırakır ve bize hastahane masrafı
çıkarabilir. Çünkü bugün bilinmektedir ki aşırı hijyen bazı otoimmün hastalıklara
ve alerjilere yol açabilmektedir. Ve kısmen çamurlu suların ekonomik değeri
pek yoktur ama müdafaa sistemine egzersiz yapma imkânı verir. Yapılan
iki yeni çalışmaya göre savunma sisteminin yeniden eğitilerek astımı ve
belki de diğer alerjileri engelleyebilecek aşılar geliştirilebilir. Oxford Üniversitesi'nden Julian
Hopkins adlı araştırmacı astımlı ve saman nezlesi olan 40 kişi
üzerinde "Mycobacterium vaccae" aşısını test etmekte böylece bu hastalıklara bir
çare bulunacağını ummaktadır. Eğer hijyen hipoaaaini savunanlar haklı ise bir
çok yeni aşı geliştirmek ve var olan aşıları da yeniden
gözden geçirmek gerekmektedir. Hijyen takıntısı olan Batı toplumları mikroplara karşı
kin ve endişe dolu fikirlerini yeniden düşünmek zorunda kalacaklardır

nukro