çevre Temizligi

Şehirlerde, evde lüksten başka bir kıymeti olmayan fakat köyde ve	(...) gibi ekipmanlar sıcak sabunlu su ile yıkanmalıdır. • Mümkünse taze
kırda, bekçilik, avcılık, çobancılık gibi işlerde bir yardımı olan köpeği	tüketilen gıdalar için ayrı çiğ et tavuk balık için ayrıyenmeye
uzaktan seyretmek suretiyle bakmak yerinde bir harekettir.	hazır gıdalar (ekmek gibi) için ayrı bir kesme tahtası kullanılmalıdır.
Eski örf ve adetlerimizde köpeğe el süren insanların	Bu yolla salata gibi pişmeyen gıda maddelerineçiğ etlerden bakteri bulaşması
ellerini yıkamağa mecbur tutulmaları, bir çok an’a neler arasında bir	önlenmiş olur. • İyice aşınmış yüzeyi bıçak darbeleri almış kesme tahtaları
görenektir. Köpekte meşhur olan kuduz hastalığı insandan insana geçmesine, köpekler	kullanılmamalıdır. • Yüzeyi gözenekli olmayan plastik mermerseramik kesme tahtaları tahtaya kıyasla
ve köpek besleyenler sebep oluyor. Kuduza yakalanmakta ve kuduz	daha kolay temizlenebildiği için tercih edilmelidir. • Kesme tahtaları tahtadan yapılmamışsa
vermekte köpek başta geliyor. Onun dilinde, bir çok hastalıkların	sıcak sabunlu su yerine bulaşık makinasında da yıkanabilir. • Kesme tahtası
gözle görülemeyecek kadar ufak ve çok olduğundan köpeklerden kaçınmamız emrediliyor.	deterjanlı su ve fırça ile yıkandıktan sonra 1 çeyrek suya
Muteber hadis kaynaklarında yer alan rivayetler şöyledir.	1 çay kaşığı klor yada 1 tatlı kaşığı çamaşır suyu
* Ebû Hüreyre r.a’ den rivâyete göre,	katılarak hazırlanmış su ile durulanmalıdır. EL HİJYENİ NASIL SAĞLANIR? Tüketime hazır haldeki
Rasûlüllah s.a.v şöyle buyurdu: “Birinizin kabından köpek su içerse	gıdalara bu gıdaları hazırlayan kişiden kaynaklanabilecek bulaşmalar önlenmelidir. • Gıdalara dokunmadan
o kabı yedi sefer yıkasın.” Tirmizî; Müslim, * Ebû	önce çiğ et yada tavuk ürünlerine dokunduktan yada paketledikten sonra
Hüreyre r.a. şöyle diyor: Rasulullah s.a.v. şöyle buyurdu: “Birinizin kabına	ellere bulaşma olabileceği için her seferinde eller yıkanmalıdır.Diğer bir deyişle
köpek ağzını sokarsa onu yedi sefer yıkasın.” Tirmizî; Müslim. *	çiğ et yada tavuk ürününe dokunduktan sonra yıkanmamış elle tutularak
Ebû Hüreyre r.a.’den rivâyete göre, Rasûlüllah s.a.v. şöyle buyurdu:	yenilen meyve hastalığa neden olabilir. • Tuvalet kullanımı bebek bezi
“Birinizin kabına köpek ağzını sokarsa o kaptaki suyu döksün ve	değiştirilmesihasta bakımı burun temizliğiaksırma öksürme evcil hayvan bakımı sonrasında eller
o kabı yedi sefer yıkasın.”Ebû Davud, Müslim. * Abdullah b. Muğaffel	tercihen ılık su ve sabunla en az 20 saniye süre
r.a.’den rivâyete göre, Rasûlüllah s.a.v. “…Köpek bir kaba ağzını sokarsa,	ile yıkanmalıdır. • Elde yara kesik varsa yara bandı ile kapatılmalı
onu yedi defa yıkayın sekizinci de ise toprakla ovun.” Ebû	ve yemeklerin hazırlanması sırasında eldiven kullanımı tercih edilmelidir. Eller •
Davud, Müslim. * Bir diğer rivayet ise: ’’Birinizin kabından bir	Tuvalet kullanıldıktan sonra • Çocuk bezi değiştirldikten sonra (bezli çocuğun elleri
köpek su içerse, o kabı biri toprak ve su ile	de yıkanmalı) • Çocukların tuvalet ihtiyacını gidermelerine yardım edildikten sonra
karışık olmak üzere yedi defa yıkasın.’’ Müslim.	• Ellerin kusmuk tükürük yada burun akıntısı gibi vücut sıvıları
Onları köpek mevkiinde tutmayan , evlat yerine sevmeye çalışan	ile temasından sonra • Yemek hazırladıktan yada yedikten sonra •
bazı insanlar darılmasınlar. Ben köpeğimi dışarı çıkarmıyorum, başka hayvanlarla	Çiğ ettavukbalık yada yumurtaya dokunduktan sonra yıkanmalı Eller yıkanırken 1. Sıcak akan
temasta ettirmiyorum, köpeğim temizdir, hastalığı yoktur gibi sözleri sık sık	su ve sabun (antibakteriyel sabun idealdir )kullanılmalıdır. 2. Ellerin önü
tekrar ederler. Köpeklerde kuduz hastalığı, azgın ve sakin olmak üzere	ve arkası 20-30 saniye ovulmalıdır. 3. Tırnak içleri ve parmakların
iki şekilde baş gösterir. Belirtileri ise: - Adeti değilken ısırmak veya	tüylü bölgelerinin iyice yıkandığından emin olmalıdır. 4. Sıcak akan su ile
hararetle yalamak arzusu. - Sesin değişmesi, evvela boğuk şekilde bağırır sonra	eller durulanmalıdır. 5. Eller atılabilen kağıt havlu ile kurulanmalıdır. Kaynak :
adetâ uluma haline geçer. Uzunca bir sesle sona erer. -	Gıda guvenligi dernegi (...) tle="," class="inlineimg" /> el yıkama solüsyon
Bakarsanız köpek ne bulsa yemeğe yutmaya koyulur. - Yabancı biri	kullanma eldiven takma ile bu oranın düştüğü tespit edilmiştir. El
gelmiş gibi bulunduğu yerde havlamalar. - Çene felcinden hayvan havlamamakta olduğundan	yıkamada çeşme suyu sabunlu su cerrahi sabunlar kullanılmalı kurulamada ise
bu şekilde kuduzun adına sessiz kuduz diyenler çoktur. - Bir	elektrikli kurutucular tercih edilmelidir. Temizlik sağlığı korumada en önemli bir
çok köpek besleyen insanlar hayvancağızın boğazında bir şey kalmış sanarak	faktördür. Temiz bir el insana temiz ve sağlıkla yaşanan dünyaların
almaya uğraşırlar. Canı yanmazsa hayvan ısırmaz. Fakat salyasını bulaştırmakla	kapılarını açar. Bundan dolayı diyoruz ki; temizlik elden başlar elde
sahiplerine farkında olmadan her hastalığı verebilir. Bu işin şakası	biter. Özet olarak: 1- Eller bir yere temas ettikten sonra mutlaka
yok şu bir gerçek ki, hastalığın sonu, ya bütün vücuda	yıkanmalıdır. 2- Eller yemekten önce ve sonra yıkanmalıdır. 3- Yıkamada çeşme suyu
yayılmasından veya ani bir kalp felcinden ölümle neticelenir.	tercih edilmelidir. 4- Hastahanelerde ve enfeksiyon kaynaklarının çok olduğu kirli yerlerde
İbn Ömer r.a. Allah’ın Rasülü s.a.v. şöyle buyurmuşlar: * "Her kim	çalışanlar günün belli saatlerinde cerrahî solüsyonlar kullanmalı (günde 1-2 defa)
koyun köpeği yahut av köpeği haricinde bir köpek edinirse, o	bunun dışında her temastan sonra ellerini sabunlu suyla yıkamalıdır. Cerrahî
kimsenin her gün işlediği iyi işlerin sevabından iki kırat eksilir."	solüsyonların alerjik tesirleri fazla olduğu için evlerde sıvı sabunlar tercih
Sahih-i Müslim. Bir diğer rivayette	edilmelidir. 5- Yaşadığımız çevre mutlaka temiz tutulmalıdır. Temizlik için cerrahî solüsyonlar
ise: * "Her kim av köpeği, koyun köpeği veya bekçi köpeği	veya çamaşır suyu kullanılmalıdır. 6- Eller yıkandıktan sonra kurulamak için ya
haricinde bir köpek beslerse her gün onun sevabından iki kırat	elektrikli ısıtıcılar kullanılmalı ya da eller ıslak olarak kendi hâlinde
eksilir." Ebu Hureyre, r.a , Sahih-i Müslim. Sufyan	kurumaya bırakılmalıdır. KAYNAKLAR 1- Guemher Slh. Gram (-) bacilli as non transient
b. Ebu Zuheyr r.a. dan: Hz. Peygamber' s.a.v.den şöyle buyurduğunu	flora on ihe hand of hospital personel J.CIin Microbiul. 3987
işitmiştir: * "Bir kimse ne ekin, ne de hayvan bekçiliğine yarayan	Mar 25:3 488-90 2- Rossoff L.J. Is hand washing really needed
bir köpek edinirse onun amellerinin sevabından her gün bir kırat	in an intensive Care Unit. Crit Care Med. 1995 jul
eksilir."Sahih-i Müslim. Kırat nedir?	23:7 1211-6 USA 3- Ayliffe G.A T Study demonstrated bacterial
Lügatte beş arpa ağırlığı veya bir şeyin	species on hands and nails of food-handlers before and after
yirmi dörtte biri gibi ma'nâlara gelir. Burada kesin bir miktar	handwashing Joumal Arricle. 4-Ayliffe G.A.Bridges le. Comparison of two methods for
aramak gerekmez, "Allah'ın bildiği bir miktar" olarak anlamanın uygun olacağı	assessing the removal of total organisms and. Pathogens from the
belirtilmiştir.Yani köpek besleyen bir kimsenin her gün sevabından bir cüzü	skin I Hug (Lond) 1975 4ct 75:2 259-74 5- Jacobsen N.
eksilecektir. Bu eksilmenin sebebi, "meleklerin köpeğin	Occupational health problems and. Adverse palient reaclions in orthodontics Eur.
olduğu yere girmemesi" ile izah edilmiştir. Bazı âlimler: "Köpek başkalarını	J Orthod. 1989 Aug. 11:3.254-64 6- The purpose of the present
rahatsız ettiği için" demiştir. köpeğin necaset yemesi, pis koku	survey was to assess the nature and extent of adverse
yayması, bazılarının şeytan olması, kaplara ağzını sokması gibi başka sebepler	rcactions to materials and procedurs among personnel in periodontal practice
de zikredilmiştir. Korunma ve avlanma	and procedurs among personnel in periodontal practice and their palients.
gibi bir ihtiyaç bulunmadan evlerde köpek beslemek İslâm’da men edilmiştir.	J.Clin periodontol. 1989 Aug 16:7. 42833 Joumal Article. 7- Ansan S.A
Hadisler gayet açık. köpek beslemeyi birkaç istisna dışında yasaklamaktadır. Bu	Invivo protocol for testing efficacy of handwashing agents againts viruses
istisnalar koyun köpeği, av köpeği ve ekin köpeğidir. Rızkının,	and bacteria. Experiments with rotavırus and E.Coli Departmant of microbiolgy
sevaplarının ve bereketinin azalmasını isteyenlere bir sözümüz yok, Allah’ın Resulü	and immunology. Faculty of Medicine. University of ottawa ontario. Canada. 8-
s.a.v. azalır buyuruyor yukarıda hadisler gayet net. Köpek evde beslenmez.	De Wit J.C. some aspects of microbial contamination of hands
Sonra köpeğe ihtiyaç varsa beslenir. Av için, bahçe veya sürüyü	of workers in food industries. Zentrabl Bakleriol Mikrobiol Hyg (B).
korumak gibi zaruri ihtiyaçlar dışında köpek beslemenin uygun olmadığı, birçok	1981 jan. 172:4-5. 390-400 for several hours under ambient conditions
sevapları yok edeceği hadis-i şerifte bildirilmiştir. Ayrıca bu köpek türleri,	Disinfectants PD; Rhinovirüs I DE/IP USA 9- Doebbeling BN. Comparatine efficacy
evin içine sokulamaz. Ayrı yeri veya kulübesi olur. Köpek bulunan	of alternative hand washing in reducing nasocomial infections in intensive
eve, odaya, rahmet melekleri girmez. İbn-i	care units (şelf comments) N. Engl. J:Med.l992 Jul 9. 327:2
Ömer r.a. anlatıyor: * ’’ Cibril, Resûlullah s.a.v.’a Falan	88-93
saatte geleceğine dair söz vermişti. Fakat gecikti. Bu yüzden Peygamberimiz’in
canı sıkıldı da evden dışarı çıktı. Yolda Cibril, Efendimizi
karşıladı. Resûlullah’ın şikâyeti üzerine: “Biz, köpek ve resim olan eve
girmeyiz” buyurdu.’’ S. Buhari. Hz.
Aişe r.anha anlatıyor: * ’’ Cibril, belli bir saatte
geleceğine dair Peygamberimizle kararlaşmıştı. Fakat belirtilen an gelmişti. Cebrail ise
Efendimize gelmemişti. Hz. Aişe der ki: “Peygamerimiz’in elinde bir asa
vardı. Elindeki asayı atarak: “Allah c.c. da, elçileri de sözünden
caymaz” dedi. Sonra etrafına bir göz atınca bir de ne
görsün! Sedirin altında bir köpek yavrusu, (duruyor). Bunun üzerine “Bu
köpek (buraya) ne zaman girdi?” buyurdu. Ben de: “Vallahi bilmiyorum”
dedim. Emri üzerine köpek çıkarıldı. Hemen peşinden Cibril geldi. Resûlullah:
“Sen bana söz verdin. Senin için burda oturup bekledim ama
gelmedin” buyurdu. Cibril: “Evinin içindeki köpek gelmeme engel oldu. Çünkü
biz (melekler) içinde köpek ve resim bulunan eve girmeyiz” Cevabını
verdi.’’ S.Müslim. Ebu Davud. ‘’Zamanımızda köpek beslemenin çevre
kirliliğinden, insanları meşgul ederek zamanlarını öldürmeye, insanların insanlarla olan beşerî
münasebetlerini azaltmaya varıncaya kadar saymakla bitmeyen yeni mahzurları ortaya
çıkmıştır. Resûlullah s.a.v. İslâm diyarlarının böyle bir musibetle karşılaşacağını önceden
görerek, bu meseleye ayrı bir ehemmiyet atfetmiş, Resûlullah' koyduğu bu
yasakla köpek besleme işini müstakillen ele alıp uyarmış ve
yasaklamanın fiilî örneğini vermiştir. Bilhassa
sosyetik muhitlerde olmak üzere Batı'ya özenti şeklinde köpek besleme merakı
memleketimizde yaygınlık kazanma vetîresine girmiştir. Öyle ise, her Müslüman bu
konuda sağlıklı bir bilgi ve net bir kanaat sahibi olmalıdır.
Fazla teferruata girmeden şunu da ilave
edeceğiz: Hz. Peygamber s.a.v. köpeğin necisliği hususunda da ısrar eder.
Öyle ki, köpeğin herhangi bir kaba değmesi halinde, kabın yedi
ayrı su ile iyice yıkanıp, sonunda da toprakla ovulmadan temiz
addedilemeyeceğini belirtir. Buradan hareket eden fakihler köpeğin salyasından, herhangi bir
kuyuya tek damla dahi düşecek olsa kuyunun pis addedilmesi gerektiği,
binaenaleyh bu kuyunun kullanılabilmesi için, suyunun tamamen boşaltılması icab ettiği
hükmünü getirirler. Köpekten uzak durulmasının
ehemmiyetini tebârüz ettirmek için, Resûlullah, köpeğin bulunduğu eve rahmet meleklerinin
girmeyeceğini de belirtmiştir. Bazı rivayetlerde belirtildiğine göre, Resûlullah'tan habersiz eve
giren köpek sebebiyle vahiy kesilmiş, bilâhare Cebrâil aleyhisselâm, "Evinde köpek
var, köpek bulunan eve giremem" diye açıklamıştır.
Böyle bir yasağın bulunmaması sebebiyle, zevk için köpek
besleme geleneğini yürüten Avrupalılar, bilhassa büyük şehirlerde, köpek pisliği yüzünden
ciddî şekilde rahatsızdırlar. Köpek besleme âdetinin bulunmadığı bir Doğulu
turist, bir Batı merkezine geldiği zaman en ziyâde köpek pisliğinden
mutazarrır olur ve ilk dikkatini çeken şeylerden biri bu olur.
Nitekim bir gazete haberi, Batılı mühim merkezlerden biri olan Paris'in
kaldırımlarına, köpeklerin günde 20 ton pislik bıraktığını, bunu temizletmek için,
belediyenin yılda 20 milyon frank (680 milyon Türk lirası) para
harcadığını yazıyor…..? Bir başka deyişle, günün birinde bu moda,
Doğunun büyük şehirlerinde de (meselâ İstanbul veya Ankara'da) aynı ölçüde
yaygınlaşsa, buralar acaba ne hâle gelir?’’ * Kebşe
r.a., Allah Resûlü s.a.v. buyurdu: "Kedi pis değildir, çünkü dişi
olsun erkek olsun o, evinizde gezinen hayvanlardandır."Tirmizî, Müslim.
Kediye gelince, kedi beslemek caizdir. Ancak bugünkü
apartman hayatında zor olur. Çişini, kakasını yapacak yer arar. Kum
torbası olsa da, biraz zordur. Bazı kediler çişi gelince, dışarı
gidebiliyor. Kedinin tüyleri eve hatta yemeklere dökülebilir. Yıkamak temizlemek gerekir.
İtinalı bir şekilde bakmak gerekir. Köy evlerinde fare olurdu, kedi
beslenirdi. Beton apartmanlarda farenin rahatça yaşaması zor. Kedi pis değildir.
Gezdiği yerlerde namaz kılınır.
Sahabeden bir hanım anlatır: Abdest alması için bir
kaba su koymuştum. Kedi gelip bu kaptan su içince dayım
Ebu Katade biraz daha su içmesi için, kabı kedinin önüne
uzattı. Benim hayretle baktığımı görünce, dedi ki: Niye hayret ettin? Resulullah
efendimiz buyurdu ki: * ’’Kedi etrafınızda dolaşır, necis (
pis ) değildir.’’ Tirmizi. Anlaşılmıştır ki, köpekten insana
geçebilecek bazı hastalıklar var. üzerinde hassasiyetle durulması gereken bu mes’ele,
köpekte ve insanda müşterek bazı hastalıkların bulunabileceğine dikkati çekmesi açısından
ve hem köpekte, hem insanda hastalık yapan müşterek virüs ve
mikropların her iki bünyede de yaşayabildiğini tembih bakımından dikkate şayândır.
Bu konuda, ilmî mecmualarda dünya kadar yazı çıkmıştır. Bugün, köpeğin
tenyasının insana nasıl geçtiğini ve insanda teşekkül eden bazı kistlere
köpeğin kaynaklık ettiğini ve köpek dışkılarının gömülmesi lâzım geldiğini artık
bilmeyen mi var? Hakikat bu iken, bu hadîsi şeriflerin ravilerine
dar akıllarıyla sataşan ve ilişenler olmuştur, müsteşrikler ve onların İslâm
dünyasındaki takipçileri.. Gerçek hakikati bu hadisi şerifler ortaya koymuştur. Acaba
bu iddialarında direnenler hicap duymayacaklar mı? Cenab-ı Hak, Haşır suresinin 7.
ayetinde şöyle buyuruyor: ‘’ Peygamber size ne emretti ise onu
(kabul ederek amel edin) alın. Size neyi yasak etti ise,
ondanda (Peygambere muhalefet etmeyin) sakının.’’Allahın dünyada iken razı olduğu sahabeler
hakkında ileri geri konuşmak onlara fayda sağlamayacak. İslamiyet’in evrensel mesajını
tebliğ eden Hz. Muhammed s.a.v. buyrukları Müminlerin engin gönüllerinde
yaşıyacak. İnsan neye, niçin inandığını ve hangi amaca yönelik yaratıldığını
bilmedikçe kendini tanımamış olacak, kendini tanımadıkça da yüce yaratanını tanıma
şansına erişemeyecek. Kaynaklar …………… Kuran-ı Kerim .. Muteber Hadis Kaynakları.. Dinimiz İslam…, İbrahim
Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi.

nukro