Kuran-ı Kerimden Bir Cüz

İman, Amel den Ayrı Bir Cüz dür





Ehl-i Sünnet'in müctehid imamları; imanın bir bütün olduğu hususunda ittifak etmişlerdir. İman amelden bir cüz değildir. İmam-ı Azam Ebû Hanife "El Vasiyye" isimli eserinde: "Sonra amel imandan iman da amelden başkadır. Çünkü çoğu zaman mü'minden amel yapma mükellefiyeti kalkabilir. Amel kalktığı zaman iman da kalkar denilmesi caiz değildir. Zira hayız halindeki bir kadından; o hal içerisinde iken namaz kalkar. Böyle bir kadın için iman da kendisinden kalkar diyemeyiz. Yahut kendisine imanı da terketmesi emredilir denilemez. Yine fakire zekat yoktur denilir fakat fakire iman gerekli değildir denilemez. Eğer iman amelden bir parça olsaydı amelin düştüğü hallerde imanın da düşmesi gerekirdi. Halbuki durum böyle değildir"(İmam-ı Azam-ı Fıkh-ı Ekber (Aliyyü'l Kari Şerhi) İst: 1981 Çağrı Yay. Sh: 216.) diyerek bu inceliği ifade etmiştir.



Kur'an-ı Kerim'de: "Kim Allah'a iman eder ve salih ameller (ve hareketler) de bulunursa (Allah) onu altlarından ırmaklar akan cennetlere koyar" ( Et-Talak Sûresi: 11.) buyurulmaktadır. Burada Allahû Teâla (cc) imanı amelden ayırmış ve insana amelden ayrı olarak mü'min demiştir. Ayrıca Ayet-i Kerime'de "Salih amel işleyen" cümlesi "İman eden" cümlesine atfedilmiştir. Arapça gramerinde; ancak ayrı manada olan şeyler birbirine atfedilir. Binaenaleyh ayette geçen imandan maksad kalb ile tasdiktir. Bundan başka amelin imana dahil olduğu kabul edildiği takdirde amelle ilgili hükümlerde olduğu gibi iman esaslarında da neshin caiz olması gerekirdi. Oysa imanla ilgili konularda böyle bir şeyin sözkonusu edilmesi imkansızdır. Bu da gösteriyor ki iman ile amel ayrı ayrı şeylerdir.(İmam-ı Maturidi-Akaid Risalesi İst: 1953 Sh: 22.)



Ancak herhangi bir amelin makbul olabilmesi için iman şarttır. Nitekim Kur'an-ı Kerim'de: "Kim bir mü'min olarak iyi ve güzel amellerde bulunursa o ne artırılmasından ne eksiltilmesinden endişe etmez" (Taha Sûresi: 112) buyurulmuştur. Bu Ayet-i Kerime'de amelin makbul olabilmesi için imanın şart olduğu belirtilmiştir. Meşrutun (yani amelin) şartta (yani imanda) olamıyacağı aşikardır. O halde iman ve amel ayrı ayrı şeylerdir.



İmam-ı Maturidi: "Günah işleyenler günahları sebebiyle imandan çıkmazlar. Çünkü haber-i mütevatirle sabit olan husus büyük günahların bağışlanma ihtimalinin bulunduğudur. Büyüğü bağışlanınca küçüğünün bağışlanma ihtimali daha evladır" (İmam-ı Maturidi-Kitabû't Tevhid-Beyrut: 1970 Sh: 329. ) hükmünü zikrediyor.



Aliyyü'l Kari: "Ne kadar büyük olursa olsun helal olduğuna inanmadıkça hiçbir müslümanı işlediği herhangi bir günah sebebiyle tekfir etmeyiz"(İmam-ı Azam-Fıkh-ı Ekber (Aliyyü'l Kari Şerhi) Sh: 176. ) demektedir. Bütün bunlar iman ile amelin ayrı ayrı şeyler olduğunu göstermektedir.



İman kalb ile tasdik olduğu için; hakikati ve mahiyeti fazlalık veya noksanlık kabul etmez. İmam Ömer Nesefi: "Amel ve taatler esas itibarıyla (günbegün anbean) artış gösterir. Halbuki iman ne artar ne de eksilir" (Sadrüddin Taftazani-Şerhû'l Akaid-İst: 1980 Dergâh Yay. Sh: 280) hükmünü zikreder. Şurası da unutulmamalıdır ki; Allahû Teâla (cc)'ya kulluk ve salih amel hususunda ihlaslı olan kimselerin imanı kuvvetli bu hususlarda laubalilik gösteren kimsenin imanı zayıf olur. Meselâ; mü'minlerden herhangi bir kimsenin imanı Resûl-i Ekrem (sav)'in veya Hz. Ebu Bekir (ra)'in imanı kadar tahkik ve yakin değildir.(İmam-ı Azam-Fıkh-ı Ekber (Aliyyü'l Kari Şerhi) İst: 1981 Sh: 212) Dolayısıylâ İlme'l yakin Ayne'l yakin ve Hakka'l yakin arasında derece farkları mevcuddur.



İMAN'IN SAHİH VE KABULE ŞAYAN OLMASININ ŞARTLARI



İman ölüm döşeğinde iken; yeis ve ümitsizliğe kapılarak vâki olmamalıdır. Kur'an-ı Kerim'de: "Azabımızın şiddetini gördükleri zaman imanları kendilerine faide verecek değildir" (Mü'min Sûresi: 85) buyurulmaktadır.



İbn-i Abidin: "Hak olan mezheplere göre ölüm döşeğinde can çekiştiren kafirin imanı ile kendilerini yok edecek azabı gördüklerinde iman eden kafirlerin imanı faide vermez" (İbn-i Abidin-Reddü'l Muhtar Ale'd Dürrü'l Muhtar- İst: 1983 C: 9 Sh: 24) hükmünü zikreder. Tıpkı Fir'avn'ın boğulma anında iman ettiğini ilan etmesi gibi!..



Mü'min; Zarûret-i Diniyye'den olan hükümlerden herhangi birini inkâr veya tekzib etmemelidir. Meselâ bir kimse; Allahû Teâla (cc)'nın varlığına birliğine kitaplarına meleklerine ahiret gününe ve peygamberlerine iman ettiğini ikrar etse ancak Resûl-i Ekrem (sav)'in peygamberliğine inanmadığını beyan etse böyle bir iman sahih değildir. Çünkü iman bir bütündür tecezzi (Cüzlere ayrılmayı) kabul etmez. Yine Kur'an-ı Kerim'e inandığını beyan eden bir kimse; O'nun herhangi bir Ayet-i Kerime'sini yalanlasa bu kimse mü'min değildir. Çünkü Kur'an-ı Kerim'den olduğu sabit olan herhangi bir Ayet-i Kerime'yi inkâr etmek küfürdür. (Şeyh Nizamüddin ve bir heyet-El Feteva-ı Hindiyye-Beyrut: 1400 C: 2 Sh: 266 ayrıca Aliyyü'l Kari-Şerhû'ş Şifa-ist: 1309 C: 2 Sh: 525 )



Bu noktada: "- Efendim çoğuna inanıyor ya?" diye itirazda bulunulamaz. Zira Kur'an-ı Kerim; Allahû Teâla (cc) katından Cebrail vasıtasıyla ve vahiy yoluyla indirilmiştir. Bir Ayet-i Kerime'yi yalanlamak; vahyi yalanlamak hükmündedir.



İslâmi hükümlerin tamamını tasdik etmek; delâlet-i ve subuti kat'i olan nass'ları hafife almamak alay etmemek ve eda etme hususunda gayretli olmak da şarttır. Hayatı boyunca iman üzere olan bir kimse ömrünün sonunda irtidat ederse ebedi azaba müstehak olur. Dolayısıyla mü'minler; bilmedikleri herhangi bir mesele ile karşılaştıkları zaman ileri-geri herhangi bir söz söylemeden: "Allahû Teâla (cc) ve Resûl-i Ekrem (sav) nasıl bildirmişse öyledir" demelidirler.



Koyu olarak yazılmış son kısıma lütfen dikkat edelim : Günümüzde bilmediğimiz meseleler hakkında yorum yapmak moda olmuş maalesef. Özellikle İslam adına laf söz söyleyen bir sürü insan var. Genelde dikkat edersek herhangi bir mesele hakkında o meselenin ilmini görmüş olan ilim erbabı konuşurken mevzu islam olunca bilende konuşuyor bilmeyende. Elif i görünce mertek sanal cahiller islam adına konuşmaktan geri durmuyorlar.



Allahu Tealadan korkmak lazım : İslam adına yanlış bir söz söylerimde bir din kardeşim benim bu yanlış sözümle yanlış amellerde bulunur diye...



İnşallah hepimiz bu konuda gerekli hassasiyeti gösterir ve İslam adına söz söylemeyide o işin erbabına bırakırıp onların sözlerine uymarız.



Zira aklın kabul edeceği bilmediğin meselede bilene danışmaktır. Bilmediğin meselede şahsi kanaatine göre hüküm vermek değildir.



Slm ve dua ile...

nukro