Hava parası almak veya vermek caizmidir?
İslam
hukukunun prensiplerine | (...) MESLEKLER: Cam işlemecisi Taşlamacı (cam) Seramik işçisi aaaal |
| göre karşılıksız kazanç haramdır. Mal ya da mal
hükmünde olmayan | dökümcüsü Altın gümüş işlemecisi.
BURS KREDİ VE ÜCRET DURUMU - |
| şeylerin satışı da aynı ölçüler içinde haramdır. Bu
hükümden istisna | 3308 sayılı yasa gereği mesleki eğitim merkezlerinde eğitim gören öğrencilere |
olarak sadece menfaatlerin satışı gösterilebilir ki İslam hukukçuları-tabii
ki nasslara | asgari ücretin %30′ndan az olmamak üzere çoğu zaman asgari ücret |
dayanan delillerle- ona istihsanen cevaz vermişlerdir.
Bu çerçevede intifa
hakkının satılması-ki | düzeyinde işveren tarafından ücret ödenmektedir. - Eğitim gören öğrencilerin iş |
| kiralama demektir-karşılığında mal sahibi zaten ücretini almaktadır. Kiracı
konumunda bulunan | kazası iş riski ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri |
bir insanın ise kira sözleşmesi bittikten sonra kiraladığı
yeri başkasına | devletçe karşılanmaktadır. - Usta-çırak şeklindeki geleneksel yöntemle meslek öğrenenler işteki |
| devretmek için aldığı paranın karşılığı yoktur.Bu açıdan hava
parasına İslamî | pozisyonlarına göre ücretini haftalık veya parça başına göre (akord sistemi) |
hükümler içinde cevaz vermek mümkün değildir.
Sistemin bütünüyle İslami
esaslara göre | alabilmektedirler. Ayrıca kimi işyerlerinde ücret aylık olarak da verilebilmektedir. - |
düzenlendiği ve hayata aksettiği dönemde bu türlü şeylere
tevessül edilmiyordu. | Meslekte çalışma süresine tecrübeye ve meslekte gösterdiği başarıya göre ücret |
| Belki ihtiyaç da yoktu. Kira sözleşmesi biten insan
kiraladığı mekandan | değişmektedir. Büyük işyerlerinde tecrübeye göre uzmanlaşan ve yükselen bir cam |
| çıkıyordu. Bu sebeple kadîm fıkıh kitaplarımız içinde hava
parasına ait | işçisinin ücreti asgari ücretin yaklaşık 3-3 5 katıdır. Ayrıca çalışanlara gıda |
değerlerdirmeler hemen hemen hiç yoktur.
Kapitalist nizamın bütünüyle olmasa
da kısmen | yardımı yol parası gibi bir takım sosyal yardımlar da sunulabilmektedir
|
| hakim olduğu devrelerde bu ve benzeri problemler bizim
toplumumuzu da |
(...) h edebilirler. Aileler seçenekler üzerinde karar verirken hangi özelliklere |
kuşatma altına almaya başlamıştır. İslam hukukcuları işte bundan
sonra hava | önem veriyorlarsa bu özellikleri taşıyan okullarla ilgilenmelidirler.
Ailelerin okul seçimine ilkokulların |
| parası ile ilgili uzun sayılabilecek araşırmalar ve değerlerdirmelerde
bulunmuşlardır. İ.Abidin | açılmasından birkaç ay önce başlamaları uygun olacaktır. Okulların açılışından kısa |
ve emsali hukukçulardan başlayan bu süreç günümüze kadar da
artan bir | bir süre önce okul arayışına çıkmak yanlış kararların verilmesine yol |
hızla devam etmiştir.
Netice itibariyle İ.Abidin'e göre; kiracının kirası
biten ve | açabilir. Ancak bu ön hazırlık dönemi asla abartılı bir şekilde |
bitmeyen şözleşmelerde başka birinden hava parası alması caiz
değildir.(I) Ama | de geçirilmemelidir. Çocuğun konuyla ilgili hiçbir bilgisi olmadığı için kendi |
kirası bitmeyen sözleşmelerde bazı Hanefi fakihleri kadının kocasıyla geceleme
hakkını kumasına | adına yapılan koşuşturmaya anlam veremez fakat anne ve babasının telaş |
devretmesi müezzinlik ve imam-hatiplik görevinin başkasına parayla satılabilmesi
esaslarına dayanarak | ve heyecan içinde olduğunu algılayabilir. Bu durum çocuk açısından kaygı |
mal sahibinin izniyle kiracının hava parası alabileceğini söylemişlerdir.(2)
Hergün
yüzyüze bulunduğumuz | verici bir tablo yaratabilir. Bu nedenle okul seçimine ilişkin titizlik |
iktisadi ve içtimai zaruretler açısından hava parası vermek
zorunda olanlar | gösterilmeli fakat abartılı tepkilerden kaçınılması gerektiği de unutulmamalıdır.
Aileler düşündükleri ilkokullar |
şu anda bulundukları mekandan hava parası alıp yeni
tutacağı yere | hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için aynı okula devam eden |
| verebilirler mi denecek olursa; buna caiz hükmünü vebilmek
ancak islamın | çocukların ailelerinin referanslarına da başvurabilirler. Bu aileler okulla ilgili somut |
zaruret kabul ettiği esaslar çerçevesinde olabilir.
Bu açıdan ticari
hayatını idame | deneyimleri geçirdikleri için yeni ilkokula başlamaya hazırlanan çocuklar ve aileleri |
ettirebilmek için gerekli olan mekan ancak hava parası
verilerek kiralanabiliyorsa | için yol gösterici olabilirler.
Ancak her çocuğun kendine özgü özellikleri nedeniyle |
| bu durumda verilecek olan hava parasından inşaallah Rabbim
o kişiyi | aynı koşullar olsa bile bu koşullardan farklı şekilde etkilenmelerinin söz |
| muaheze etmez. Ama alma noktasında aynı şeyleri söylemek
oldukça zor. | konusu olacağı da unutulmamalıdır. En önemli husus çocuğa eğitim ve |
Bence mümin ruhsatlarla değil azimetlerle amel etmelidir.
1-İ.Abidin 4/14
2-İ. Abidin
4/14 Vehbe | öğrenim imkânlarını sunan eğitimcinin özellikleridir. Bir okul ancak eğitimcisi kadar |
Zuhayli 6/38-39
| başarılı olabilir bu gerçek gözardı edilmemelidir.
Çocuğumuz ilkokula başlarken ebeveyn olarak |